Veelgestelde vragen over de btw

Voor de btw bent u ondernemer als u zelfstandig en met enige regelmaat prestaties verricht tegen een vergoeding. Dat staat los van de vraag of u ondernemer bent voor de inkomstenbelasting: het urencriterium en de winstverwachting spelen hier geen rol. U kunt dus btw-ondernemer zijn terwijl uw inkomsten in de inkomstenbelasting resultaat uit overige werkzaamheden vormen. Andersom komt ook voor.

De KOR is een vrijstelling voor ondernemers met een omzet van niet meer dan € 20.000 per kalenderjaar. U rekent dan geen btw aan uw klanten, maar u mag de btw op uw inkoop ook niet aftrekken, en bij grote investeringen pakt dat ongunstig uit. Overschrijdt u de grens tijdens het jaar, dan geldt de KOR niet meer vanaf de prestatie waarmee u eroverheen gaat. Stopt u vrijwillig met de KOR, dan mag u er dat jaar en het jaar daarna niet opnieuw aan meedoen. Voor verkopen aan particulieren in andere EU-landen bestaat een aparte EU-KOR.

Het algemene tarief is 21%. Voor een limitatieve lijst goederen en diensten geldt 9%, bijvoorbeeld voedingsmiddelen, boeken en personenvervoer. Het nultarief geldt onder meer bij export buiten de EU en bij intracommunautaire leveringen aan een afnemer met een geldig btw-identificatienummer. Daarnaast zijn er vrijstellingen, en dat is iets anders dan het nultarief: bij een vrijstelling hebt u geen recht op aftrek van voorbelasting. Twijfel over een tarief is de moeite waard om vooraf uit te zoeken; een verkeerd tarief loopt jaren door.

Dat hangt af van uw tijdvak: per maand, per kwartaal of per jaar. Indienen en betalen moeten allebei binnen een maand na afloop van het tijdvak gebeuren. Te laat is een aangifteverzuim: de boete daarvoor bedraagt € 82, en bij stelselmatig verzuim kan die oplopen naar € 165. Dient u binnen zeven dagen na de termijn alsnog in, dan blijft een boete meestal achterwege. Voor te laat betalen geldt een aparte betaalverzuimboete.

Dan brengt de leverancier geen btw in rekening en geeft de afnemer de btw zelf aan. Dat speelt binnen Nederland bij onder meer onderaanneming in de bouw, sloop- en schoonmaakwerk en de handel in schroot en mobiele telefoons. Het speelt ook grensoverschrijdend: bij een dienst aan een ondernemer in een ander EU-land wordt de btw naar hem verlegd. De afnemer geeft de verlegde btw aan én trekt hem in dezelfde aangifte af. Per saldo nul, maar hij moet er wel staan.

Alleen de btw die toerekenbaar is aan uw belaste prestaties, en alleen voor zover u de inkoop zakelijk gebruikt. Een aantal posten is uitgesloten: eten en drinken in de horeca, en personeelsvoorzieningen en relatiegeschenken boven een grens per persoon per jaar. Voor de auto van de zaak geldt een aparte regeling: gebruikt u hem ook privé en blijkt het privégebruik niet uit uw administratie, dan draagt u aan het einde van het jaar 2,7% van de catalogusprijs af. Na het vierde jaar volgend op ingebruikname wordt dat 1,5%.

U bent verplicht een fout binnen vijf kalenderjaren te melden. Gaat het om een correctie van € 1.000 of minder, positief of negatief, dan mag u die verwerken in uw eerstvolgende aangifte. Is de correctie hoger, dan dient u een aparte suppletieaangifte in, digitaal. Bij een positieve suppletie volgt een naheffingsaanslag en bent u belastingrente verschuldigd, maar dient u de suppletie in binnen drie maanden na afloop van het jaar, dan blijft die rente achterwege. Zelf melden pakt vrijwel altijd beter uit dan wachten tot de Belastingdienst het vindt.

Onder meer: uw naam en adres en die van uw afnemer, uw btw-identificatienummer, een doorlopend factuurnummer, de factuurdatum, de datum van levering of dienst, een omschrijving, de vergoeding per tarief, het tarief en het btw-bedrag. Past u een bijzondere regeling toe, dan hoort daar een vermelding bij, bijvoorbeeld 'btw verlegd' of een verwijzing naar de margeregeling. Dit is geen formaliteit: op een factuur die niet aan de eisen voldoet kan uw afnemer zijn aftrek verliezen, en dat komt bij u terug.